“Bunaklar, geri zekalılar! Ruhum yuvadan uçuyor artık!” kurgusunu yaşarken … (halkada)

“Pardon, meğer o açıdan bakmamışım size ve kendime!” gerçeğini yaşarken … (spiralde)

“Hep kendi (ipse) hep aynı (idem)!” iken … (her şey özdeş / kimlik / kendilik matrisindeki çizgide)

“Anne bu yabancı adamı benden çok mu seviyorsun, bak nasıl da acı içindeyim!” hissiyatını yaşarken ... (üçgende)

Aşıklar ve düşmanlar zaman tünelinde çıkışsız döner durur; aşk ve sevgi ya da korku ve öfkeyle. Akıl ve adlandırılmış duyguyla, korteks seviyesinde varmanın tek yolu, ana ulaşmaktır. Hangi paralel temsili evrende somutlaşmış ve temsili olarak maddeleşmişseniz, önce o ana varmanız gerektir koşul olarak.

Bu bölümde şimdiye dek kendilik olarak adlandırdığım antiteye, artık içeriden değil, dışarıdan bakacağım için, ona, bu noktada, öz diyeceğim, insan özü. Gilgames Enkidu (Doğaner 2018c), Kendilik Gelişimi (Doğaner 2020) ve Dört Plasenta, Dört Doğum’da (2021a) yazdıklarımı tekrarlamayacağım. Ayrıntılarda kendiliğe eşlik ederken kullanmasam da psiko-imge-dramayı öğretirken çok yararlandığım bir haritam var: Bir telos haritası; şimdilik bilinebilecek sonumuz, ya da sonlarımızdan biri.

Ustam, telinen telosla ilgili olmadığını belirtmişti, ben de. İnsanın maddeleşen gelişiminin gücünü, onarımı, birbirleriyle ve dünyaya bireysel bir karşılaşmaya getirecek, görece gerçek değil de olsa nihai bir durum olarak sunacağımı iddia etmiş oluyorum. Bu, aklıla bulunacak bir hedef değil, ama daimi ve kendiliğinden gelişen bir yaprağın çiçeğe ya da kendiliğinden açtığı bir yumurtanın civcive evrimi gibi bir şey işte.

Ben böyle psiko-imge-dramatik bir son biliyorum: Gerçek bizlik kurma gücü. Sağlam belenden ve bütünleşmiş kendiliklerden oluşmuş bir grupta yaşanan sinerjik/yaratıcı-telik birliktelik.

Psikodramatik sosyometrik grup psikoterapisi, üçlü bir psikoterapi sistemidir, üçlü sistem (triadic system) diye de geçer. Bu sistem, bazılarımıza göre, sadece bir psikoterapi yöntemi olmanın çok ötesindedir. Örneğin bana göre, sosyometrik psikodramatik bireysel ve grup psikoterapisi, yöntem olmaktan daha çok bir yaşam laboratuvarı; daha doğrusu laboratuvarı olan bir felsefe ve yeni bir bilim, hem de en geniş anlamıyla bir felsefe ve bilim okuludur. Ontoloji (varlık), epistemoloji (bilgi), etik (ahlak felsefesi), estetik (güzellik) ve hatta epistemolojik (sosyoloji ve siyaset) alt dallarının her birinde bir söylemi vardır.

Psikodrama, yeni bir bilime, öznelin, Kantçı anlamda fenomen dünyasının, Husserlci anlamda fenomenolojik yöntemin bir versiyonuna ve mantıksızlık pek de nesnel ve determinist olmayan, benim adını diyaloji dediğim mantığına doğru açılmış kapılardan geçmektedir.

Şimdi ben, bu ardışık derslerde, özellikle bu üçlü sistemin uygulanışını değil tabii ama felsefesini, bilimini, kuramlarını ve alt kuramlarını ve tekniklerinin altında temel düşünceleri ve bilgileri, psikodrama eğitiminden geçmiş bir ekibe yeniden sunup, onlardan gelen soru ve katkılarla geniş bir çerçevede tartışmayı amaçlıyorum.

Bulutları seyretme suçunu işleyenler, yeryüzündeki alışılmış, olağan kategoriler dışında arayışları olan zihinlerdir. İnci de öyle yapıyor. Sinirbilim, psikodrama, insan ruhsallığı, psikolojik ve metafizik arayışlar, felsefe, sanatsal yaratıcılık, müzik, dil, edebiyat arasında özgürce dolaşıyor. Gerçekliğe dair kendi sınırsız arayışlarının peşinde bulutları seyrediyor. — Levent Küey

Sadece bu kitapla sınırlı kalmaksızın, İnci Hoca'nın yazdıkları çoğu zaman sadece zihinsel değil, ruhsal bir öğrenme ve doyum da içeriyor benim için. Bilişsel bir öğrenme süreci yaşarken, aynı zamanda ruhsal bir seyahate çıkıyorum. Ruhu terk etmediğini özellikle vurgulayan bir Ruh Gezgin'i için, şaşırtıcı olmasa gerek. — Simge Özyürek

Biçimsel olarak diğer kitaplardan farklı bir sunumla karşılaşıyoruz. Psikodramatist olan yazar, tüm kitabı bize bir psikodrama oturumu şeklinde sunmuş… Heyecan verici. — Meral Genç

İnci Doğaner’in terapötik sanatını bilim ve felsefe ile birleştirme çabası ve emeğine saygı duymamak mümkün değil. Kitaptaki hayal gücünü tetikleyen örnekler, kitabın anlam derinliğine inmek için gereken emeğin yoğunluğunu dengeliyor. “Yoruldum ama hiç sıkılmadım.” — Yankı Yazgan

İnci Doğaner'in kitabında dikkatimi çeken belirtilmesi gereken daha bir dolu şey var. Şimdi sizi bu etkili kitabı okumaya çağırıyorum. Öyküleriniz bol, yazardan aldığınız yarar çok olsun. — Meral Genç

İnci'nin terapist kimliği ile Hadi'nin teknolojik bilgi birikimi birleşince araştırmaya yönelik bir başvuru kitabına da kavuştuğumuzu düşünüyorum. İnci Doğaner - Hadi Sağın işbirliği için bir psikodrama gönüllüsü olarak teşekkür ediyorum. — Nuşin Sarımurat Baydemir

İnci hocanın dersine katıldığınızda bilimler arası köprülerde yolculuk yapar, cömertçe ikram edilen yılların özü bilgileri heybenize koyarsınız. Hayran kalır ve bir şarkı hatırlarsınız. Derin sularda inci tanesi arama cesareti ve gücünü görür, sizde esinlenirsiniz. — Berna Arapaslan

Her şey siz ve ekibiniz tarafından çok ayrıntılı ve özenerek oluşturulmuş. Derinden bağlandığım bir grup yaşantısını sayenizde yaşadım. Sizden çok şey öğrendim ve umarım ki eğitimlerinize defalarca katılıp öğrenmeye devam ederim. Kendi adıma sizin verdiklerinizi almaya çalıştım. Yeni yeni pencereler açtınız bakmam için hayata ... Var olun sağ olun. Varlığınız hep güven ve huzur veriyor bana. Yeniden buluşmak dileğimdir. — Şükran Arslan Dikme

İlginç, bir o kadar doğal, belki bir anlamda otantik bir yaklaşımla ele alınan psikolojik doğumlarla karşılaşmanın okura büyük bir ufuk açacağı kanısındayım. — Tülin Kuşgözoğlu

Yaptığı işi dalga etkisi olarak tanımlayan, otobiyografik öğeler ile okuyucaya iç dünyasını açan bir psikoterapist ve araştırmacının otuz dört yıllık deneyiminden süzülenlerin sesi ... — İnanç Sümbüloğlu

İnsan bebeklikten başlayarak çocukluk döneminde annesinin aynasında nasıl bir ben görüyorsa kendiliğin gelişimde o görüntü önemli rol oynuyor. Ergenlik ve gençlik döneminde kendisinin anne aynasındaki görüntüsüyle kendisine göre farklı olanın çatışmasını yaşamaya başlıyor ... — Ayşen Baykara

Yazar, kitap boyunca, okuyucuyu metaforik anlatımlarıyla cezbederek, geliştirmiş olduğu ve üç-ayaklı diye tanımladığı kendilik kuramını anlatıyor, daha da önemlisi bu kuramın ışığında gözlenebilir bir davranış olarak ele aldığı rolleri ve yine incelenebilir bir yapı olarak değerlendirdiği dili kullanarak verileri araştırabileceğini ileri sürüyor ... — T. Gül Şendil

Bu kitabın esas amacı, yapılan psikodramatik bireysel çalışmaları toplamak ve bunun içine kendi çalışmalarını sunmak. Bunun önemli bir katkısı psikodrama eğitimini tamamlayan bir grubun psikodramayı kullanma alanlarına ışık tutmasıdır. — Arşalus Kayır

Yazarın deyişiyle "iki başına psikodrama", kitapta da söz edildiği üzere dünyada uygulama farklılıklarıyla farklı adlar alıyor: Monodrama, otodrama, iki kişilik psikodrama, bire-bir psikodrama gibi. Yazar Moreno'dan başlayarak bu konuda yazılmış olanları, uygulamaları tek tek gözden geçiriyor. Kendine has dikkati ve konuya hakimiyetiyle herkesin anlayabileceği şekilde özetleyerek ve nokta atışı alıntılar yaparak yazını ve konuyu anlaşılır hale getiriyor. — Meral Genç

Bu kitapta özellikle, psikodramatistlere ve psikodramatist olmaya çalışanlara ve ilgili okura, yaşam karşısında psikodramatist duruşunu tanımlamaya; yasın ne olduğunu, tiplerini ve yas kuramlarını anlatmaya ve psikodramatik yas çalışmasının temel ilkelerini, değişik uygulayıcılarından örnekler ve kendi olgu örneklerimle birlikte sunmaya çalışıyorum.

Örneklerden önce ise, kendi oluşturduğum kaynaşık bir yas kuramını tanıtıyorum.

Psikodrama, Jacob Levi Moreno tarafından 21. yy’ın başlarında geliştirilmiş bir psikoterapi yöntemidir. Özellikle ilişkiler üzerine yaptığı vurgu ile psikiyatride öncü bir akım olmuştur. Psikanalize benzer şekilde psikodrama da sadece ruhsal bozukluklarla ilgilenmekle kalmaz, bireyin çocukluktan başlayan gelişim çizgisini izleyerek onun sağlığını konu eder.

Özellikle yaratıcılığa yaptığı vurgu ile psikodrama neredeyse ayırt edici bir nitelik taşır. Bireylerin nasıl hasta olduklarından çok nasıl yaratıcı olup eski ve yeni sorunlarına yeni çözümler getirebilecekleri ile ilgilenir. Psikodrama normallikten çok bunun ötesindeki yaratıcılığı konu hedefler. Bir uzantısı olan sosyodrama ile de toplumsal dinamikleri araştırıp geliştirir.

Moreno’dan bu yana psikodrama nasıl gelişti? Psikodramayı bu kadar etkili bir grup psikoterapisi yöntemi yapan nedir?

J. L. Moreno psikodramanın öncü figürüdür. Fikirleri ve uygulamaları tüm psikoterapi alanında büyük bir etki yaratmıştır. Moreno’dan bu yana psikodramada, çoğu Moreno’nun kendisi tarafından eğitilmiş olan ve uluslararası alanda tanınmış birçok psikodrama uygulayıcısı, Moreno’nun 1974’teki ölümünden beri psikodrama yöntemi ve teorisindeki yenilikleri tartışmaktadır.

Bu güçlü grup psikoterapisinin anahtar kavramlarını açıklıyor; terapistler olarak bu fikirlerin kendi uygulamalarını nasıl geliştirdiğini ve esin kaynağı olduğunu anlatıyor. Bu kitap, J. L. Moreno’nun grup psikoterapisinin gelişimindeki yerine yeniden bir değerlendirme sağlıyor. Tüm psikodramatistlerin ve ruh sağlığı alanında çalışan diğer profesyonellerin ilgisini çekecektir.

Günümüzde psikodrama, temel aldığı kuramdan çok, uygulama alanları üzerinden tanınmakta ve tartışılmaktadır. Bu kitap, özgün ve anlaşılır dili ile psikodrama kuramı ve temel psikodramatik kavramlara yönelik sistematik açıklama ve çözümlemeler getirmekte; dolayısıyla bu kitap bağlamında psikodrama uygulamalarının kuramsal alt yapısını aydınlığa çıkarmaktadır.

Derinlikli bir biçimde psikodramatik kavramlara yönelinmesinin yanında bu kitapta psikodrama grubunda üyeler arası ilişki ve iletişimler, psikodramatistlerin farklı rolleri üzerinde de durulmuştur.

Bütün bu boyutları ile Peter Felix Kellermann’ın bu kitabı, psikodrama eğitiminde gerek eğitilenler gerekse eğiticiler açısından çok yararlı bir baş ucu kitabı niteliği taşımaktadır.

Anne Ancelin Schützenberger bu kitapta, bizim sadece kuşak zinciri aracılığıyla, aslında atalarımız tarafından yaşanan sarsıntı (travma) ve olaylarla, bu zamanda nasıl ziyaret edildiğimizi ve bu konuda nasıl da seçim şansımız olmadığını gösteriyor. Kitaptaki etkileyici olgu örnekleri ve genososyogramlar; danışanların mantıksız korkularını, psikolojik ve hatta fiziksel rahatsızlıklarını, kendi yaşamları ile onları dünyaya getirenlerin yaşamları arasındaki koşutlukları keşfederek ve anlayarak nasıl aştıklarını ortaya koyuyor.

Duvar’ın genel yayın yönetmeni Hasip Akgül kitabı şöyle tanıtıyor: Psikodrama insanın spontan ve yaratıcı yanını harekete geçirerek, grup içinde değişip gelişebileceğini ortaya koyan yerine göre bir eğitim ve sağaltım tekniğidir. Bu terapi yöntemi sahne, canlandırma ve imgelemede (semboldrama) kullanılır. İnci Doğaner, baş oyuncunun değişim ve dönüşüm anlarında olup bitenleri anlattığı, şiir ve kısa öykü arasında gidip gelen kendine özgü anlatımıyla kaleme aldığı bu yazılarında arınma ve değişimi okuyanlara da taşıyor.

Bu kitap Avrupa Psikodrama Eğiticileri Federasyonu’na (FEPTO) bağlı enstitü eğiticilerinin katkılarıyla oluşmuş bir kitaptır. Psikodramanın gelişiminin tanımlanması ile başlamaktadır. İkinci kısımda başvurudan başlayıp sertifikasyona kadar süren bir çizgide psikodrama eğitiminin öğeleri ile ilgili konulara değinilmektedir. Konular, terapötik grup yaşantısından ileri grup deneyimine, bağımsız uygulama aşamalarına, süpervizyona, araştırmaya dek uzanmaktadır. Son olarak mezunlardan gelen sesler vardır.

Bu çalışmayı buradan PDF indirebilirsiniz.

Bu kitap psikoterapide masalların, öykülerin kullanımına ilişkin olağanüstü bir örnek oluşturuyor. Uygulamalardan gelen çok sayıda örnek ile bireysel psikoterapide ve grup terapisinde masalların kullanımının sağladığı olanaklarla okuru ve uygulayıcıları tanıştırıyor. Psikodramatistler, psikoterapistler ve psikoterapi öğrenme çabası içinde olan herkese değerli ve zengin bir kaynak oluşturuyor.

Psikodramada müziğin kullanımına ilişkin gerçek bir araştırma. Yaratıcı sanatların kapsamlı bir şekilde terapide kullanımına ilişkin bir sunum. Müzik terapistleri, psikodramatistler ve yaratıcı sanat terapistleri için çok değerli bir kaynak.

Bu çalışmayı buradan PDF olarak indirebilirsiniz.

Bu kitap iç dünyamızdan dış dünyaya uzanan çizgide yakın ilişkilerimizdeki çatışmaları nasıl çözebileceğimize ilişkin çok sayıda örnek sunuyor. Psikoterapi (bireysel, grup) olgularından örnekler getiriyor.

Bu çalışmayı buradan PDF olarak indirebilirsiniz.

Bu kitap, 1999 Marmara Depremi ardından hem bölgedeki hem de eğitim ve psikoterapi içindeki olguların bu travmayı nasıl yaşadıklarını örnekliyor ve travmanın psikodramatik terapisi konusunda bir model sunuyor.